الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

211

تفسير تطبيقى (فارسى)

پيامبر اكرم در يكى از سفرها براى استراحت در زير سايه درختى نشستند و شمشير خود را بر درخت آويزان كردند مردى - كه گفته مىشود غورث بن حرث بوده - با استفاده از فرصت شمشير حضرت را برگرفت و با اشاره به پيامبر خدا گفت : اى محمد ! چه كسى تو را از دست من نجات مىدهد ، حضرت فرمود : خداوند مانع اين كار از تو خواهد شد ، شمشير را بينداز پس انداخت آن‌گاه چنين نازل شد : وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ؛ « خداوند تو را از مردم حفظ خواهد كرد » . « 1 » همين مضمون از محمد بن كعب القرظى از تابعين نيز نقل شده است . « 2 » اولا : اختلاف در نقل اين داستان كه گفتيم تنها از دو نفر صحابى رسيده ، از اعتبار آن مىكاهد . ثانيا : اين داستان با متن آيه ناسازگار است كه در آن ، ضمانت بر حفظ پيامبر خدا به خاطر ابلاغ پيامهاى خدا به طور عام ( آن گونه كه جمهور اهل سنت بر آنند ) و يا پيامى خاص ( آن‌گونه كه شيعه بر آن متفق‌اند ) مىباشد ، حضور پيامبر خدا در جنگ و استفاده از فرصت توسط يكى از دشمنان به مسئله تبليغ احكام خدا ارتباطى ندارد . ثالثا : توطئه براى قتل پيامبر خدا پيش از اين توسط مشركان در ليلة المبيت در مكه ، و نيز در هنگام بازگشت از جنگ تبوك از ناحيه منافقان صورت گرفت ، پس اين توطئه تازگى نداشته تا بر اثر آن در اواخر بعثت ( با توجه به زمان نزول آيه ) خداوند طبق آيه مذكور ضمانت خود را بر حفظ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اعلان كند . رابعا : اين جريان با تمام رواياتى كه از طريق اهل سنت و شيعه نقل شده منافات دارد چون در آنها نگرانى حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به خاطر تبليغ دستورى بود كه بر ايشان نازل شده بود . احتمال دارد پيامبر خدا كه سرتاپا وجودشان را باور به خدا فرا گرفته و توكّل

--> ( 1 ) . عبد الرحمن سيوطى ، اسباب النزول ، ص 152 ؛ الدرّ المنثور ، ج 3 ، ص 119 و نيز ر . ك : اسماعيل ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 79 . ( 2 ) . همان ، و نيز ر . ك : جامع البيان ، ج 4 ، ص 308 .